Në një shtet funksional, Gjykata Kushtetuese është instanca e fundit që garanton rendin juridik, jo mekanizmi i përditshëm për zgjidhjen e krizave të krijuara nga politika. Por, vitet e fundit, realiteti ynë ka dëshmuar të kundërtën: vendimmarrja politike shpesh është zhvendosur nga institucionet përfaqësuese tek interpretimi juridik, duke e kthyer Gjykatën Kushtetuese në një “arbitër” të krizave të prodhuara nga vetë aktorët politikë.
Sot, edhe një herë, vendi ndodhet në pritje të një vendimi të Gjykatës Kushtetuese—një vendim që pritet të sqarojë nëse dekreti i presidentes për shpërndarjen e Kuvendit është në përputhje me Kushtetutën, apo nëse Kuvendi ka të drejtë të vazhdojë procedurat edhe pas afateve të përcaktuara. Kjo situatë nuk është thjesht një dilemë juridike; është pasojë direkte e një qasjeje të papërgjegjshme politike.
Që në fillim të procesit pas zgjedhjeve të 28 dhjetorit, ishte e qartë se prioritetet e shpallura publikisht nuk përputheshin me një strategji të mirëfilltë për stabilitet institucional. Konstituimi i Kuvendit, formimi i qeverisë dhe miratimi i buxhetit u trajtuan si procese të ndara nga çështja e presidentit—ndërkohë që në realitet, këto procese janë të ndërlidhura dhe kërkojnë koordinim politik.
Vendimi për të formuar një qeveri pa një marrëveshje më të gjerë politike, që do të siguronte votat për zgjedhjen e presidentit, ishte sinjal i qartë i mungesës së vullnetit për të zgjidhur këtë çështje. Kjo nuk ishte thjesht një llogaritje e gabuar politike, por një strategji që la vendin në një gjendje të qëllimshme pasigurie institucionale.
Edhe më shqetësues ishte injorimi i qëllimshëm i një kandidature potencialisht konsensuale. Mosangazhimi serioz për zgjedhjen e presidentit krijoi një vakum institucional, i cili sot po përdoret si justifikim për zvarritje dhe për interpretim të lirë të rregullave kushtetuese.
Në këtë kontekst, lind pyetja thelbësore: a ishte kjo një krizë e paqëllimshme apo një skenar i parashikuar? Shenjat tregojnë se mungesa e një presidenti nuk ishte thjesht pasojë, por mundësi e shfrytëzuar. Një situatë ku qeveria vazhdon në detyrë, Kuvendi mbetet jofunksional dhe kompetencat shpërndahen në mënyrë të paqartë, krijon një terren të favorshëm për ushtrim pushteti pa kontroll të plotë institucional.
Kjo qasje jo vetëm që dëmton funksionimin demokratik të shtetit, por edhe dobëson besimin e qytetarëve në institucione. Një shtet nuk mund të ndërtohet mbi improvizime politike dhe interpretime të njëanshme juridike. Përkundrazi, kërkon përgjegjësi, transparencë dhe respektim të rregullave që vetë aktorët politikë kanë pranuar.
Pritja për vendimin e Gjykatës Kushtetuese sot është më shumë se një moment juridik—është një reflektim i dështimit politik. Nuk është detyrë e gjykatës të zgjidhë krizat që politika i krijon me vetëdije apo nga paaftësia. Dhe çdo herë që ndodh kjo, dëmtohet balanca ndërmjet pushteteve dhe zbehet roli i demokracisë përfaqësuese.
Në fund, përgjegjësia është e qartë. Pushteti nuk matet vetëm me aftësinë për të fituar zgjedhje, por me kapacitetin për të ndërtuar institucione funksionale dhe për të garantuar stabilitet. Në këtë rast, dështimi për të zgjidhur çështjen e presidentit nuk është vetëm një krizë momentale—është simptomë e një qasjeje të gabuar qeverisëse që vendos interesin politik mbi rendin kushtetues.
/xh.selmani/
Comments