Pjesëmarrësit vinin nga shtresa të ndryshme shoqërore, shpesh nga rajone me kujdes të dobët shëndetësor. Megjithatë, shumë prej tyre ishin në gjendje fizike dhe mendore befasuese për moshën e tyre.
Nga murgesha 116-vjeçare te notarja 106-vjeçareNdër figurat më të njohura të studimit ishte motra Inah, e cila u nda nga jeta në vitin 2025 në moshën 116-vjeçare dhe konsiderohej në atë kohë si personi më i vjetër në botë. Po ashtu, pjesë e studimit ishin edhe dy burrat më të moshuar në Brazil: njëri ende gjallë në moshën 113 vjeç, ndërsa tjetri vdiq në nëntor 2025 në moshën 112 vjeç.
Një rast veçanërisht interesant ishte ai i një gruaje 110-vjeçare, e cila u studiua së bashku me mbesat e saj 100, 104 dhe 106 vjeç. Më e reja nga to, Laura de Oliveira, kishte fituar ende në moshën 100-vjeçare titullin e notares kampione në stilin bretkosë, në kategorinë e moshës 100–104 vjeç, duke përfunduar garën 50 metra në 2 minuta e 49,41 sekonda.
Një përzierje gjenetike unike në botë
Sipas studiuesve të USP-së, arsyeja kryesore për këtë përqendrim të pazakontë të njerëzve shumë jetëgjatë nuk mund të shpjegohet vetëm me madhësinë e Brazilit. Përgjigjja qëndron te diversiteti i jashtëzakonshëm gjenetik i popullsisë braziliane.
Historia e Brazilit përfshin përzierjen e popullsive indigjene me kolonizatorët evropianë (kryesisht portugezë), afrikanët e sjellë si skllevër dhe valë të mëvonshme migrimi nga Evropa dhe Azia në shekullin XIX. Kjo ka krijuar një mozaik gjenetik që, sipas shkencëtarëve, është pothuajse unik në botë.
Studime të mëparshme gjenomike mbi më shumë se 1.000 brazilianë mbi 60 vjeç kishin zbuluar rreth dy milionë variante gjenetike të panjohura më parë. Një studim më i ri identifikoi madje mbi tetë milionë variante të reja gjenetike, të papërfshira në databazat globale.
Sipas studiuesve, shumë studime ndërkombëtare nuk marrin mjaftueshëm parasysh popullsitë me prejardhje të përzier. Kjo krijon “zona të verbra” në kërkimin shkencor, pikërisht aty ku mund të fshihen mekanizma mbrojtës kundër plakjes.
“Kjo mangësi është veçanërisht problematike në kërkimin mbi jetëgjatësinë, sepse superqindvjeçarët me prejardhje të përzier mund të kenë variante mbrojtëse unike, të padukshme në popullsi gjenetikisht më homogjene,” shpjegon Mateus Vidigal de Castro, autori kryesor i studimit.
Historia e Brazilit përfshin përzierjen e popullsive indigjene me kolonizatorët evropianë (kryesisht portugezë), afrikanët e sjellë si skllevër dhe valë të mëvonshme migrimi nga Evropa dhe Azia në shekullin XIX. Kjo ka krijuar një mozaik gjenetik që, sipas shkencëtarëve, është pothuajse unik në botë.
Studime të mëparshme gjenomike mbi më shumë se 1.000 brazilianë mbi 60 vjeç kishin zbuluar rreth dy milionë variante gjenetike të panjohura më parë. Një studim më i ri identifikoi madje mbi tetë milionë variante të reja gjenetike, të papërfshira në databazat globale.
Sipas studiuesve, shumë studime ndërkombëtare nuk marrin mjaftueshëm parasysh popullsitë me prejardhje të përzier. Kjo krijon “zona të verbra” në kërkimin shkencor, pikërisht aty ku mund të fshihen mekanizma mbrojtës kundër plakjes.
“Kjo mangësi është veçanërisht problematike në kërkimin mbi jetëgjatësinë, sepse superqindvjeçarët me prejardhje të përzier mund të kenë variante mbrojtëse unike, të padukshme në popullsi gjenetikisht më homogjene,” shpjegon Mateus Vidigal de Castro, autori kryesor i studimit.
Më shumë se jetë e gjatë: rezistencë dhe cilësi jete
Për shkencën, superqindvjeçarët nuk janë vetëm shembuj ekstremë të jetëgjatësisë biologjike. Ata përfaqësojnë rezistencë, përshtatshmëri dhe qëndrueshmëri, cilësi që mund të ndihmojnë në përmirësimin jo vetëm të jetëgjatësisë, por edhe të cilësisë së jetës në moshë të thyer.
Këta njerëz nuk arrijnë thjesht një moshë të madhe, por shpesh sfidojnë aktivisht shenjat e plakjes, duke ofruar njohuri të vlefshme për ndërhyrje të ardhshme mjekësore që synojnë një plakje më të shëndetshme.
Thirrje për kërkime më gjithëpërfshirëse
Profesorja Mayana Zatz, autore korresponduese e studimit, bën thirrje që konsorciumet ndërkombëtare të kërkimit mbi jetëgjatësinë dhe gjenomikën të përfshijnë më shumë popullsi me prejardhje të përzier, si ajo braziliane, ose të mbështesin financiarisht studime gjenomike, imunologjike dhe afatgjata.
Qëllimi, sipas saj, është jo vetëm avancimi i dijes shkencore, por edhe rritja e barazisë në kërkimin global të shëndetit.
Profesorja Mayana Zatz, autore korresponduese e studimit, bën thirrje që konsorciumet ndërkombëtare të kërkimit mbi jetëgjatësinë dhe gjenomikën të përfshijnë më shumë popullsi me prejardhje të përzier, si ajo braziliane, ose të mbështesin financiarisht studime gjenomike, imunologjike dhe afatgjata.
Qëllimi, sipas saj, është jo vetëm avancimi i dijes shkencore, por edhe rritja e barazisë në kërkimin global të shëndetit.
Paradoksi brazilian
Megjithë numrin e lartë të qindvjeçarëve, jetëgjatësia mesatare në Brazil mbetet më e ulët se në Gjermani. Në vitin 2024, gratë në Brazil kishin një jetëgjatësi mesatare prej 79,14 vjetësh dhe burrat 72,95 vjet, ndërsa në Gjermani këto shifra arrijnë 83,2 vjet për gratë dhe 78,5 për burrat.
Megjithatë, studimi brazilian tregon se përgjigjet për një plakje të shëndetshme mund të fshihen pikërisht aty ku shkenca deri tani ka parë më pak: te diversiteti gjenetik dhe historitë e përziera të popullsive.
Megjithatë, studimi brazilian tregon se përgjigjet për një plakje të shëndetshme mund të fshihen pikërisht aty ku shkenca deri tani ka parë më pak: te diversiteti gjenetik dhe historitë e përziera të popullsive.
Comments