Një zbulim i ri shkencor mund të ndryshojë mënyrën se si e kuptojmë origjinën e njeriut. Sipas studiuesve, “djepi i njerëzimit” mund të mos ketë qenë vetëm në Afrikën Lindore, siç besohej prej kohësh, por edhe në rajonin e Ballkanit.
Shkencëtarë nga Muzeu Kombëtar i Historisë Natyrore në Bullgari, Universiteti Aristotel i Selanikut, Universiteti i Tübingenit dhe Universiteti i Torontos kanë analizuar një kockë të fosilizuar të kofshës të zbuluar në Bullgari, e cila mund të jetë një provë e rëndësishme për evolucionin e hershëm të njeriut.
Një hap i rëndësishëm në evolucion: ecja drejt
Ecja në dy këmbë konsiderohet një nga momentet më të rëndësishme në evolucionin njerëzor. Deri tani, shkencëtarët besonin se kjo aftësi u zhvillua në Afrikë rreth 6 milionë vjet më parë.
Megjithatë, kocka e re e kofshës e gjetur në vendin arkeologjik Azmaka, pranë qytetit Chirpan në Bullgari, tregon qartë tipare të një krijese që ecte në dy këmbë. Studimi është publikuar në revistën shkencore “Palaeodiversity and Palaeoenvironments”.
Graecopithecus – një nga paraardhësit më të hershëm të njeriut
Sipas studiuesit David Begun nga Universiteti i Torontos, fosili i përket gjinisë Graecopithecus dhe mund të jetë rreth 7.2 milionë vjet i vjetër, duke e bërë atë një nga paraardhësit më të hershëm të njohur të linjës njerëzore.
Zbulimi i parë i kësaj specie ishte një nofull e poshtme e gjetur pranë Athinës. Në vitin 2017, studiuesit arritën në përfundimin se forma e rrënjëve të dhëmbëve të saj tregonte lidhje me linjën e njerëzve. Megjithatë, nga ajo fosil nuk mund të provohej nëse kjo specie ecte në dy këmbë.
Kocka e re e kofshës ndryshon ndjeshëm këtë situatë, pasi ajo tregon karakteristika anatomike që lidhen me ecjen dykëmbëshe.
Si jetonte ky paraardhës i hershëm
Graecopithecus jetonte në një mjedis savane pranë një lumi, i ngjashëm me savanat e Afrikës Lindore sot. Kocka e zbuluar i përket një individi që peshonte rreth 24 kilogramë, ndoshta një femër.
Sipas studiuesve, struktura e kockës – përfshirë formën e qafës së femurit dhe vendet ku lidhen muskujt – ka ngjashmëri me fosilet e paraardhësve të njeriut që ecin në dy këmbë. Megjithatë, mënyra e ecjes së tij nuk ishte ende identike me atë të njeriut modern.
Një “hallkë e munguar” në evolucion
Studiuesit besojnë se Graecopithecus mund të përfaqësojë një fazë ndërmjet paraardhësve që jetonin pjesërisht në pemë dhe homininëve më të vonshëm në Afrikë.
Ai mund të ketë evoluar nga majmunët e mëdhenj të Ballkanit dhe Anadollit që jetonin 8–9 milionë vjet më parë, të cilët vetë rrjedhin nga paraardhës në Evropën Perëndimore dhe Qendrore.
A mund të ketë filluar historia e njeriut në Evropë?
Ndryshimet e mëdha klimatike në rajonin e Mesdheut dhe Azisë Perëndimore, rreth 8 deri në 6 milionë vjet më parë, krijuan periudha me gjysmëshkretëtira dhe shkretëtira. Këto kushte mund të kenë shtyrë shumë specie gjitarësh – përfshirë majmunët e mëdhenj – të migronin drejt Afrikës.
Sipas shkencëtarëve, është e mundur që edhe Graecopithecus të jetë shpërndarë nga Ballkani drejt Afrikës, ku më vonë u shfaqën paraardhës të hershëm të njeriut si Orrorin dhe më pas Australopithecus afarensis, i njohur nga fosili i famshëm “Lucy”.
Kërkimet në Azmaka dhe në vende të tjera të Ballkanit do të vazhdojnë, me shpresën për të gjetur fosile të tjera që mund të ndihmojnë në zbardhjen e kësaj periudhe të rëndësishme të evolucionit njerëzor.
Shkencëtarë nga Muzeu Kombëtar i Historisë Natyrore në Bullgari, Universiteti Aristotel i Selanikut, Universiteti i Tübingenit dhe Universiteti i Torontos kanë analizuar një kockë të fosilizuar të kofshës të zbuluar në Bullgari, e cila mund të jetë një provë e rëndësishme për evolucionin e hershëm të njeriut.
Një hap i rëndësishëm në evolucion: ecja drejt
Ecja në dy këmbë konsiderohet një nga momentet më të rëndësishme në evolucionin njerëzor. Deri tani, shkencëtarët besonin se kjo aftësi u zhvillua në Afrikë rreth 6 milionë vjet më parë.
Megjithatë, kocka e re e kofshës e gjetur në vendin arkeologjik Azmaka, pranë qytetit Chirpan në Bullgari, tregon qartë tipare të një krijese që ecte në dy këmbë. Studimi është publikuar në revistën shkencore “Palaeodiversity and Palaeoenvironments”.
Graecopithecus – një nga paraardhësit më të hershëm të njeriut
Sipas studiuesit David Begun nga Universiteti i Torontos, fosili i përket gjinisë Graecopithecus dhe mund të jetë rreth 7.2 milionë vjet i vjetër, duke e bërë atë një nga paraardhësit më të hershëm të njohur të linjës njerëzore.
Zbulimi i parë i kësaj specie ishte një nofull e poshtme e gjetur pranë Athinës. Në vitin 2017, studiuesit arritën në përfundimin se forma e rrënjëve të dhëmbëve të saj tregonte lidhje me linjën e njerëzve. Megjithatë, nga ajo fosil nuk mund të provohej nëse kjo specie ecte në dy këmbë.
Kocka e re e kofshës ndryshon ndjeshëm këtë situatë, pasi ajo tregon karakteristika anatomike që lidhen me ecjen dykëmbëshe.
Si jetonte ky paraardhës i hershëm
Graecopithecus jetonte në një mjedis savane pranë një lumi, i ngjashëm me savanat e Afrikës Lindore sot. Kocka e zbuluar i përket një individi që peshonte rreth 24 kilogramë, ndoshta një femër.
Sipas studiuesve, struktura e kockës – përfshirë formën e qafës së femurit dhe vendet ku lidhen muskujt – ka ngjashmëri me fosilet e paraardhësve të njeriut që ecin në dy këmbë. Megjithatë, mënyra e ecjes së tij nuk ishte ende identike me atë të njeriut modern.
Një “hallkë e munguar” në evolucion
Studiuesit besojnë se Graecopithecus mund të përfaqësojë një fazë ndërmjet paraardhësve që jetonin pjesërisht në pemë dhe homininëve më të vonshëm në Afrikë.
Ai mund të ketë evoluar nga majmunët e mëdhenj të Ballkanit dhe Anadollit që jetonin 8–9 milionë vjet më parë, të cilët vetë rrjedhin nga paraardhës në Evropën Perëndimore dhe Qendrore.
A mund të ketë filluar historia e njeriut në Evropë?
Ndryshimet e mëdha klimatike në rajonin e Mesdheut dhe Azisë Perëndimore, rreth 8 deri në 6 milionë vjet më parë, krijuan periudha me gjysmëshkretëtira dhe shkretëtira. Këto kushte mund të kenë shtyrë shumë specie gjitarësh – përfshirë majmunët e mëdhenj – të migronin drejt Afrikës.
Sipas shkencëtarëve, është e mundur që edhe Graecopithecus të jetë shpërndarë nga Ballkani drejt Afrikës, ku më vonë u shfaqën paraardhës të hershëm të njeriut si Orrorin dhe më pas Australopithecus afarensis, i njohur nga fosili i famshëm “Lucy”.
Kërkimet në Azmaka dhe në vende të tjera të Ballkanit do të vazhdojnë, me shpresën për të gjetur fosile të tjera që mund të ndihmojnë në zbardhjen e kësaj periudhe të rëndësishme të evolucionit njerëzor.
Comments