Në politikën kosovare nuk janë të rralla partitë që lindin nga krizat e partive të mëdha. Por janë shumë të rralla ato që mbijetojnë kur figura që i krijoi largohet nga skena aktive politike. Pikërisht në këtë pikë duket se ndodhet sot Partia Guxo.
Kjo parti nuk lindi si rezultat i një procesi të gjatë organizativ apo ideologjik. Ajo ishte produkt i një momenti politik: përplasjes së Vjosa Osmanit me Lidhjen Demokratike të Kosovës. Lista Guxo, siç u quajt fillimisht, u ndërtua mbi kapitalin politik dhe moral që Osmani kishte krijuar gjatë konfliktit të saj me strukturat e LDK-së.
Rreth saj u mblodhën aktivistë të rinj të LDK-së, figura që kishin qenë pjesë e kësaj partie për vite të tëra, por edhe votues që e shihnin Osmanin si një alternativë të re brenda spektrit politik të qendrës. Në atë moment, Guxo nuk ishte një parti klasike – ishte më shumë një lëvizje politike e ndërtuar mbi besimin tek një figurë.
Aleanca zgjedhore me Vetëvendosjen në zgjedhjet e vitit 2021 rezultoi vendimtare. Fitorja e madhe elektorale e kësaj liste e çoi Vjosa Osmanin në postin e Presidentes së Kosovës. Por pikërisht ky moment i suksesit politik krijoi edhe paradoksin më të madh të kësaj partie: themeluesja e saj u detyrua të largohej nga angazhimi partiak për shkak të rolit kushtetues që kërkon neutralitet politik.
Që nga ajo kohë, Guxo është përpjekur të funksionojë si parti e pavarur, nën drejtimin e dy bashkëkryetarëve, Faton Peci dhe Donika Gërvalla. Megjithatë, përtej funksioneve institucionale që kanë mbajtur drejtuesit e saj në qeveri, partia nuk ka arritur të ndërtojë një identitet të qartë politik në terren.
Në shumë analiza dhe komente publike, Guxo është cilësuar shpesh si një parti “në letër”: me prani institucionale, por pa një organizim të gjerë dhe pa një bazë të konsoliduar elektorale. Kjo dobësi strukturore sot po bëhet edhe më e dukshme.
Ftohja e raporteve mes Presidentes Vjosa Osmani dhe kryeministrit Albin Kurti ka reflektuar edhe brenda Guxo. Partia që për vite ka funksionuar në simbiozë politike me Vetëvendosjen tani gjendet në një pozicion të paqartë.
Dorëheqja e Haxhi Avdylit nga të gjitha pozitat në parti është sinjali i parë serioz i një krize të brendshme. Avdyli nuk ishte një anëtar i zakonshëm. Ai ishte një nga figurat themeluese dhe një nga zërat më të identifikueshëm të kësaj partie në publik. Largimi i tij nuk është vetëm një zhvillim personal politik – është një tregues i paqartësisë strategjike që po përjeton vetë partia.
Sot Guxo ndodhet përballë një zgjedhjeje që mund të përcaktojë të ardhmen e saj.
Opsioni i parë është të mbetet një aleat i përhershëm i Vetëvendosjes, duke funksionuar si një partner më i vogël brenda të njëjtit kamp politik. Por në këtë skenar, ekziston rreziku real që me kalimin e kohës Guxo të humbasë identitetin e saj dhe të shkrihet politikisht në partinë më të madhe.
Opsioni i dytë është ndërtimi i një identiteti të pavarur politik dhe përgatitja për rikthimin e mundshëm të Vjosa Osmanit në politikën aktive pas përfundimit të mandatit të saj presidencial. Në këtë rast, Guxo do të duhej të shndërrohej nga një platformë rreth një figure në një parti të mirëfilltë me strukturë, program dhe identitet politik të qartë.
Por realiteti politik është i thjeshtë: pa figurën e Vjosa Osmanit, Guxo e ka shumë të vështirë të ndërtojë një profil të qëndrueshëm elektoral. Shumë prej anëtarëve dhe mbështetësve të saj janë aty për shkak të besimit tek ajo dhe jo për shkak të një projekti të qartë ideologjik.
Pikërisht për këtë arsye, zhvillimet e fundit mund të jenë më shumë sesa një krizë momentale. Ato mund të jenë shenja e një problemi më të thellë: mungesës së identitetit politik.
Nëse Guxo nuk arrin të përcaktojë qartë rrugën e saj – mes një partie që pret rikthimin e themelueses së saj dhe një aleati që gradualisht humb veten brenda një force më të madhe – atëherë dorëheqja e parë mund të jetë vetëm fillimi
Sepse në politikë, partitë që ndërtohen rreth një figure shpesh e kanë një fat të përbashkët: rriten shpejt, por rrezikojnë të zbehen po aq shpejt kur figura largohet nga skena.
/xhavit selmani/
Comments