Çfarë thotë sot shkenca për kërkimin e inteligjencës përtej Tokës
Prej dekadash, njerëzimi shtrohet një nga pyetjet më magjepsëse: a jemi vetëm në univers? Shumë shkencëtarë mendojnë se jo. Duke pasur parasysh përmasat gjigante të universit dhe numrin e jashtëzakonshëm të yjeve dhe planetëve, ideja se jeta ka lindur vetëm në Tokë duket gjithnjë e më pak e besueshme.
Paradoksi i Fermit: “Po ku janë të gjithë?”
Kjo dilemë lidhet ngushtë me të ashtuquajturin Paradoksi i Fermit. Në vitin 1950, fizikani Enrico Fermi shtroi pyetjen e famshme: “Po ku janë të gjithë?”. Nëse universi është kaq i madh dhe i vjetër, pse ende nuk kemi asnjë provë të qartë për qytetërime të tjera inteligjente?
SETI: kërkimi për inteligjencë jashtëtokësore
Kërkimi sistematik për sinjale nga qytetërime të tjera ka nisur më shumë se 60 vite më parë nën emrin SETI (Search for Extraterrestrial Intelligence). Studiuesit analizojnë sinjale radio nga hapësira, me idenë se civilizime të avancuara mund të përdorin, ashtu si ne, spektrin elektromagnetik për komunikim.
Deri më sot, megjithatë, asnjë sinjal nuk është konfirmuar si me origjinë jashtëtokësore. Rasti më i famshëm mbetet sinjali “Wow!” i vitit 1977, i kapur nga një radioteleskop në Ohio. Ai kishte karakteristika të pazakonta, por nuk u përsërit kurrë. Siç shpjegon Bill Diamond, president i Institutit SETI, origjina e tij mbetet e paqartë dhe mund të ketë qenë një fenomen tokësor ose orbital.
Pse universi duket “i heshtur”?
Ka disa hipoteza që përpiqen të shpjegojnë mungesën e provave:
- Filtri i Madh: diçka pengon zhvillimin ose mbijetesën e qytetërimeve inteligjente, ndoshta vetëshkatërrimi.
- Pengesa teknologjike ose kohore: qytetërimet mund të ekzistojnë, por jo në të njëjtën kohë ose nivel teknologjik me ne.
- Hipoteza e kopshtit zoologjik: alienët mund të na vëzhgojnë nga larg dhe të shmangin kontaktin për të mos ndikuar në zhvillimin tonë.
Çfarë do të sillte një kontakt i parë?
Një kontakt i mundshëm me një specie shumë më të avancuar do të kishte pasoja të thella. Sociologu Andreas Anton paralajmëron se rreziku kryesor nuk do të vinte domosdoshmërisht nga jashtëtokësorët, por nga reagimi i njerëzimit: panik masiv, kriza sociale, përshkallëzim ushtarak dhe konflikte fetare ose ideologjike.
UAP-të: nga sensacioni te kërkimi shkencor
Fenomenet e panjohura fluturuese, të njohura sot si UAP (Unidentified Anomalous Phenomena), po studiohen seriozisht edhe në Evropë. Në Universitetin e Würzburgut, qendra kërkimore IFEX, e drejtuar nga Hakan Kayal, analizon raporte dhe të dhëna për këto fenomene.
Termi UAP përdoret për të shmangur stigmatizimin e fjalës “UFO” dhe përfshin jo vetëm objekte, por edhe dukuri natyrore të rralla, si “sprites” – shkarkime elektrike që ndodhin lart në atmosferë. Shumë raste shpjegohen thjesht me avionë, satelitë Starlink ose balona meteorologjike, por disa mbeten ende mister. Një raport i shërbimeve amerikane të inteligjencës dokumentoi 143 raste të pashpjeguara mes viteve 2004 dhe 2021.
Përparime në astrobiologji
Edhe pse ende nuk kemi zbuluar inteligjencë jashtëtokësore, shkenca ka bërë hapa të mëdhenj. Zbulimi i ekzoplaneteve ka treguar se galaktika jonë është plot me botë potencialisht të banueshme. Teleskopët modernë mund të analizojnë atmosferat e tyre dhe të kërkojnë teknosinjale, gjurmë që mund të tregojnë për aktivitet teknologjik.
Astrobiologjia studion gjithashtu jetën në kushte ekstreme në Tokë – si shkretëtira e Atakamës apo burimet hidrotermale në fund të oqeaneve – për të kuptuar se si jeta mund të ekzistojë edhe në mjedise shumë të ashpra në planetë të tjerë.
Sa e mundshme është jeta jashtëtokësore?
Nga pikëpamja shkencore, gjasat që jeta të ekzistojë diku tjetër në univers janë shumë të larta. Sipas Bill Diamond, ideja se Toka është i vetmi vend ku kanë lindur jeta dhe teknologjia është statistikisht pothuajse e pamundur.
Nëse dhe kur do të ndodhë një kontakt i drejtpërdrejtë, mbetet e panjohur. Mund të duhen dekada, shekuj – ose mund të mos ndodhë kurrë. Megjithatë, vetë kërkimi na ndihmon të kuptojmë sa unik dhe i çmuar është jeta në Tokë dhe sa pak dimë ende për universin që na rrethon.
Kjo temë mbetet një nga sfidat më të mëdha dhe më frymëzuese të shkencës moderne.
Comments