Konflikti mes Uashingtonit dhe Karakasit po përshkallëzohet. Shtetet e Bashkuara kanë goditur objektiva në Venezuelë, duke shënuar një fazë të re tensioni. Zyrtarisht, përplasja lidhet me luftën kundër trafikut të drogës, por shkaqet reale janë shumë më të thella. Që nga shtatori, ushtria amerikane ka ndërmarrë disa operacione në Karaibe dhe Paqësor, duke sulmuar mjete lundruese që dyshohej se transportonin drogë. Ja pesë pika kyçe për të kuptuar më mirë Venezuelën:
1. Një regjim autoritar
Venezuela qeveriset që prej vitit 2013 nga presidenti autoritar i majtë, Nicolás Maduro. Pas rizgjedhjes së tij të kontestuar vitin e kaluar, ai u betua për një mandat të ri deri në vitin 2031. Organizata ndërkombëtare dhe grupe për të drejtat e njeriut e akuzojnë qeverinë e tij për shtypje të opozitës, arrestime arbitrare, tortura dhe përdorim të dhunës. Pavarësisht protestave të forta, Maduro mbetet në pushtet kryesisht falë mbështetjes së ushtrisë.
Udhëheqësja e opozitës, María Corina Machado, u nderua këtë vit me Çmimin Nobel për Paqen për “luftën e saj për një tranzicion të drejtë dhe paqësor nga diktatura në demokraci”. Ajo arriti në Oslo vetëm disa orë pas ceremonisë zyrtare, pas një largimi të fshehtë nga vendi. Për shkak të hetimeve ndaj saj, përfshirë akuza për tradhti ndaj atdheut, Machado kishte qëndruar mbi një vit në ilegalitet dhe rrezikon arrestim ose ndalim hyrjeje nëse kthehet në Venezuelë.
2. Rezervat më të mëdha të naftës në botë
Venezuela zotëron rezervat më të mëdha të naftës në botë, rreth 303 miliardë fuçi. Megjithatë, bëhet fjalë kryesisht për naftë të rëndë, e cila kërkon teknologji të veçantë për nxjerrje dhe përpunim. Prodhimi aktual është rreth një milion fuçi në ditë, shumë më pak se pothuajse tre milionë fuçi që prodhoheshin 20 vite më parë. Sanksionet ndërkombëtare, keqmenaxhimi i kompanisë shtetërore PDVSA dhe korrupsioni kanë ndikuar ndjeshëm. Këtë vit, gjiganti amerikan Chevron ka rifilluar aktivitetin në Venezuelë.
Në mesin e dhjetorit, një incident i rëndë ndodhi kur ushtarë amerikanë hipën me forcë në një cisternë venezuelane nafte. SHBA e justifikoi veprimin si pjesë të luftës kundër një rrjeti ilegal që financonte organizata terroriste, ndërsa Karakasi e quajti aktin “pirateri ndërkombëtare”.
3. Varfëri e skajshme
Pavarësisht pasurive të mëdha natyrore si nafta, ari dhe mineralet e rralla, shumica e popullsisë jeton në varfëri të thellë. Sipas të dhënave të Observatorit Venezuelan të Financave, 86% e familjeve janë nën kufirin e varfërisë. Të ardhurat mesatare mujore janë rreth 231 dollarë, ndërsa shporta ushqimore për një familje kushton rreth 391 dollarë. Shumë familje mbijetojnë falë dërgesave të parave nga të afërmit jashtë vendit.
4. Emigrim masiv
Kriza ekonomike, shtypja politike dhe pasiguria kanë shkaktuar një eksod masiv. Sipas OKB-së, rreth 7.9 milionë venezuelanë, gati një e katërta e popullsisë kanë emigruar. Shumica janë vendosur në vendet fqinje të Amerikës Latine, por gjithnjë e më shumë po përpiqen të arrijnë SHBA-në ose Evropën. Këtë vit, venezuelanët përbëjnë grupin më të madh të azilkërkuesve në Bashkimin Evropian.
5. Aleatë kundër SHBA-së
Maduro e paraqet veten si kundërshtar i vendosur i Shteteve të Bashkuara, duke sulmuar shpesh “imperializmin amerikan” dhe duke e paraqitur Venezuelën si një model socialist. Ai mbështetet nga qeveritë e majta të Kubës dhe Nikaraguas; sipas raportimeve, agjentë kubanë të inteligjencës ndihmojnë në mbajtjen nën kontroll të ushtrisë. Po ashtu, Rusia, Kina dhe Irani konsiderohen aleatë të rëndësishëm të Karakasit në skenën ndërkombëtare.
Ky është konteksti kryesor për të kuptuar pse Venezuela mbetet një pikë e nxehtë në politikën globale dhe pse tensionet me SHBA-në vazhdojnë të rriten.
Comments