Në një moment kur Kosova pritej të mbyllte një kapitull të trazuar politik dhe të hapte rrugën drejt formimit të institucioneve të reja, zgjedhjet e parakohshme parlamentare të 28 dhjetorit u shndërruan në një alarm të fortë për demokracinë. Ajo që duhej të ishte një proces legjitim i vullnetit qytetar, u ekspozua si një mekanizëm i brishtë, i cenuar nga manipulime të rënda dhe dyshime serioze për vjedhje të votave – madje brenda vetë partive politike.
Zbulimi i mospërputhjeve flagrante në numrin e votave të kandidatëve për deputetë tronditi jo vetëm Komisionin Qendror të Zgjedhjeve (KQZ), por edhe besimin e qytetarëve se vota e tyre ka peshë reale. Rinumërimi i pjesshëm, i ndërmarrë fillimisht, nxori në pah dallime të mëdha, zhdukje votash dhe transferime të pashpjegueshme që, sipas vëzhguesve, nuk mund të justifikohen me “gabime teknike”.
Vendimi i KQZ-së, i marrë më 19 janar, për rinumërim të plotë të të gjitha votave në vendvotimet e rregullta, ishte një hap i pashmangshëm. Por ky vendim erdhi si pasojë e një dështimi të thellë të sistemit zgjedhor për të garantuar proces të ndershëm dhe transparent që në ditën e votimit.
Ajo që e bën situatën edhe më dramatike është fakti se dyshimet kryesore për manipulim nuk lidhen vetëm me përplasje ndërmjet partive politike rivale, por me luftë të brendshme për pushtet, ku vota e qytetarit dyshohet se është përdorur si mjet për llogari personale dhe klanore. Kandidatë të së njëjtës parti dolën publikisht duke akuzuar njëri-tjetrin për vjedhje të votave, duke e zhveshur procesin nga çdo fasadë morale.
Shoqëria civile dhe vëzhguesit e pavarur paralajmërojnë se dëmi më i madh nuk është vetëm shtyrja e certifikimit të rezultateve apo vonesa në formimin e institucioneve, por humbja e kredibilitetit të votës si instrument demokratik. Kur qytetari sheh se vota e tij mund të tjetërsohet në tavolinat e numërimit, atëherë demokracia rrezikon të mbetet vetëm një ritual formal, pa përmbajtje reale.
Ndërkohë, Kosova rrezikon të futet në një krizë të re institucionale. Procedurat e zgjatura, ankesat e shumta dhe pasiguria politike po e mbajnë vendin në një gjendje pezullimi, ku askush nuk mban përgjegjësi të plotë, ndërsa qytetarët mbeten spektatorë të një procesi që duhej t’u përkiste atyre.
Zgjedhjet e 28 dhjetorit, në vend që të ishin dëshmi e pjekurisë demokratike, u shndërruan në pasqyrë të një sistemi që ende lufton me hijet e manipulimit dhe mungesës së integritetit. Dhe derisa vota të mbrohet jo vetëm në ligj, por edhe në praktikë, besimi i qytetarëve do të vazhdojë të rrëshqasë – një votë e vjedhur pas tjetrës.
xh.selmani
Comments