Shpikja e kompjuterit ishte aq vendimtare, saqë me të filloi një epokë krejt e re: epoka digjitale. Realiteti virtual, shoqëria e informacionit dhe “fshati global” janë vetëm disa nga konceptet që tregojnë se sa thellësisht e ka ndryshuar kompjuteri botën tonë.
Çfarë është kompjuteri?
Fjala kompjuter vjen nga latinishtja dhe anglishtja dhe do të thotë “makinë llogaritëse”. Në fund të Mesjetës dhe në fillim të epokës moderne, “kompjuter” quheshin njerëzit që kryenin llogaritje të ndërlikuara, për shembull për astronomët. Më vonë, ky term u përdor për punëtorët që operonin makina mekanike llogaritëse.
Sot, me kompjuter nënkuptojmë një makinë që përpunon të dhëna sipas një programi. Kompjuteri merr të dhëna hyrëse (input), i përpunon ato sipas udhëzimeve dhe jep rezultate (output). Këto rezultate mund të jenë llogaritje, tabela, tekste, grafikë, vizatime apo imazhe.
Nga mendja e njeriut te makina
Në mesin e shekullit XVII, dy dijetarë zhvilluan në mënyrë të pavarur makinat e para llogaritëse: Wilhelm Schickard në Gjermani dhe Blaise Pascal në Francë. Qëllimi ishte t’i lehtësonin njeriut llogaritjet e vështira, pasi njeriu lodhet dhe gabon, ndërsa makina mund të punojë më shpejt dhe më saktë.
Në vitin 1642, Pascal shpiku makinën mekanike të mbledhjes “Pascaline”, e cila mund të kryente mbledhje dhe zbritje me numra deri në gjashtë shifra. Ai e ndërtoi këtë makinë për të ndihmuar të atin, që punonte si mbledhës taksash. Edhe pse këto makina ishin funksionale në parim, ato kishin shumë probleme teknike dhe ishin tepër të shtrenjta për t’u ndërtuar.
Mekanizimi i punës në zyra
Deri në mesin e shekullit XIX u shpikën dhjetëra makina të reja llogaritëse, por asnjëra nuk u prodhua masivisht. Një ndër më të rëndësishmet ishte “Makina Analitike” e Charles Babbage, e projektuar rreth vitit 1837. Ajo ishte e programueshme dhe mund të kryente katër veprimet bazë matematikore.
Gjuhën e programimit për këtë makinë e shkroi Ada Lovelace, e cila konsiderohet programuesja e parë në histori. Megjithatë, makina nuk u ndërtua kurrë për shkak të mungesës së pjesëve dhe fondeve.
Vetëm në fund të shekullit XIX, sidomos në SHBA, prodhimi i makinave llogaritëse filloi të përhapej gjerësisht, paralelisht me shkrim-makinat dhe arkëtimet automatike.
Nga kartat e shpuara te kompjuteri elektronik
Para shpikjes së kompjuterit modern, u përdorën gjerësisht makinat me karta të shpuara, të cilat mundësonin përpunimin masiv të të dhënave dhe u përdorën deri në vitet 1950.
Kompjuteri si pajisje elektromekanike dhe më pas plotësisht elektronike u zhvillua në shekullin XX, gjatë Luftës së Dytë Botërore. Këta kompjuterë të parë ishin shumë të mëdhenj, konsumonin shumë energji dhe kërkonin mirëmbajtje të vazhdueshme, por hodhën bazat e teknologjisë moderne.
Miniaturizimi dhe lindja e kompjuterit personal
Në vitet 1950, relé dhe tubat elektronikë u zëvendësuan nga transistorët, të cilët ishin më të vegjël, më të lehtë dhe më të besueshëm. Në fillim të viteve 1970, u arrit një hap revolucionar: vendosja e shumë transistorëve në një çip të vetëm silikoni – mikroprocesori, zemra e çdo kompjuteri modern.
Altair 8800 dhe revolucioni i PC-së
Në vitin 1975 doli në treg Altair 8800, kompjuteri i parë shtëpiak i shitur komercialisht. Ishte vetëm një kuti me çelësa dhe drita, pa tastierë, maus apo monitor. Megjithatë, ai shkaktoi një entuziazëm të madh dhe u bë simbol i fillimit të epokës së kompjuterëve personalë.
Ky interes i madh bashkoi shumë entuziastë të teknologjisë, të cilët krijuan klube dhe zhvilluan pajisje e programe të reja. Kjo hapi rrugën për kompani të reja dhe ide revolucionare.
Një teknologji që ndryshoi botën
Sot, kompjuterët janë të pazëvendësueshëm në punë, në shkencë, në industri, në mjekësi, në transport dhe në komunikim. Ata lidhin njerëz në mbarë botën, përpunojnë sasi të jashtëzakonshme informacioni dhe ndihmojnë në zgjidhjen e problemeve komplekse.
Bota moderne nuk mund të funksionojë më pa kompjuterë. Rrota e historisë nuk kthehet pas: epoka digjitale është bërë pjesë e pandashme e jetës sonë.
 |
| Zuse Z3 |
Çfarë është kompjuteri?
Fjala kompjuter vjen nga latinishtja dhe anglishtja dhe do të thotë “makinë llogaritëse”. Në fund të Mesjetës dhe në fillim të epokës moderne, “kompjuter” quheshin njerëzit që kryenin llogaritje të ndërlikuara, për shembull për astronomët. Më vonë, ky term u përdor për punëtorët që operonin makina mekanike llogaritëse.
Sot, me kompjuter nënkuptojmë një makinë që përpunon të dhëna sipas një programi. Kompjuteri merr të dhëna hyrëse (input), i përpunon ato sipas udhëzimeve dhe jep rezultate (output). Këto rezultate mund të jenë llogaritje, tabela, tekste, grafikë, vizatime apo imazhe.
Nga mendja e njeriut te makina
Në mesin e shekullit XVII, dy dijetarë zhvilluan në mënyrë të pavarur makinat e para llogaritëse: Wilhelm Schickard në Gjermani dhe Blaise Pascal në Francë. Qëllimi ishte t’i lehtësonin njeriut llogaritjet e vështira, pasi njeriu lodhet dhe gabon, ndërsa makina mund të punojë më shpejt dhe më saktë.
Në vitin 1642, Pascal shpiku makinën mekanike të mbledhjes “Pascaline”, e cila mund të kryente mbledhje dhe zbritje me numra deri në gjashtë shifra. Ai e ndërtoi këtë makinë për të ndihmuar të atin, që punonte si mbledhës taksash. Edhe pse këto makina ishin funksionale në parim, ato kishin shumë probleme teknike dhe ishin tepër të shtrenjta për t’u ndërtuar.
 |
| Pascaline |
Mekanizimi i punës në zyra
Deri në mesin e shekullit XIX u shpikën dhjetëra makina të reja llogaritëse, por asnjëra nuk u prodhua masivisht. Një ndër më të rëndësishmet ishte “Makina Analitike” e Charles Babbage, e projektuar rreth vitit 1837. Ajo ishte e programueshme dhe mund të kryente katër veprimet bazë matematikore.
Gjuhën e programimit për këtë makinë e shkroi Ada Lovelace, e cila konsiderohet programuesja e parë në histori. Megjithatë, makina nuk u ndërtua kurrë për shkak të mungesës së pjesëve dhe fondeve.
Vetëm në fund të shekullit XIX, sidomos në SHBA, prodhimi i makinave llogaritëse filloi të përhapej gjerësisht, paralelisht me shkrim-makinat dhe arkëtimet automatike.
Nga kartat e shpuara te kompjuteri elektronik
Para shpikjes së kompjuterit modern, u përdorën gjerësisht makinat me karta të shpuara, të cilat mundësonin përpunimin masiv të të dhënave dhe u përdorën deri në vitet 1950.
Kompjuteri si pajisje elektromekanike dhe më pas plotësisht elektronike u zhvillua në shekullin XX, gjatë Luftës së Dytë Botërore. Këta kompjuterë të parë ishin shumë të mëdhenj, konsumonin shumë energji dhe kërkonin mirëmbajtje të vazhdueshme, por hodhën bazat e teknologjisë moderne.
Miniaturizimi dhe lindja e kompjuterit personal
Në vitet 1950, relé dhe tubat elektronikë u zëvendësuan nga transistorët, të cilët ishin më të vegjël, më të lehtë dhe më të besueshëm. Në fillim të viteve 1970, u arrit një hap revolucionar: vendosja e shumë transistorëve në një çip të vetëm silikoni – mikroprocesori, zemra e çdo kompjuteri modern.
Altair 8800 dhe revolucioni i PC-së
Në vitin 1975 doli në treg Altair 8800, kompjuteri i parë shtëpiak i shitur komercialisht. Ishte vetëm një kuti me çelësa dhe drita, pa tastierë, maus apo monitor. Megjithatë, ai shkaktoi një entuziazëm të madh dhe u bë simbol i fillimit të epokës së kompjuterëve personalë.
Ky interes i madh bashkoi shumë entuziastë të teknologjisë, të cilët krijuan klube dhe zhvilluan pajisje e programe të reja. Kjo hapi rrugën për kompani të reja dhe ide revolucionare.
 |
| Altair 8800 |
Një teknologji që ndryshoi botën
Sot, kompjuterët janë të pazëvendësueshëm në punë, në shkencë, në industri, në mjekësi, në transport dhe në komunikim. Ata lidhin njerëz në mbarë botën, përpunojnë sasi të jashtëzakonshme informacioni dhe ndihmojnë në zgjidhjen e problemeve komplekse.
Bota moderne nuk mund të funksionojë më pa kompjuterë. Rrota e historisë nuk kthehet pas: epoka digjitale është bërë pjesë e pandashme e jetës sonë.
Comments