Zbulohet një shpellë 400 mijë vjeçare në Izrael – arkeologët besojnë se aty nisën themelet e kulturës njerëzore
Një shpellë e lashtë në veri të Izraelit po konsiderohet si një nga zbulimet më të rëndësishme arkeologjike të viteve të fundit. Sipas studiuesve, aty gjenden gjurmë të një kulture komplekse njerëzore që datojnë rreth 400 mijë vjet më parë, shumë kohë përpara shfaqjes së njeriut modern (Homo sapiens).
Shpella ndodhet pranë qytetit Fureidis, në jug të Haifës, ku prej disa kohësh po kryhen gërmime nga Autoriteti Izraelit i Antikiteteve dhe Universiteti i Haifës.
Një dritare drejt jetës së para 400 mijë vjetëve
Arkeologët kanë zbuluar se shpella ka qenë e banuar nga rreth 400 mijë deri në 250 mijë vjet më parë, në një periudhë kur rajoni përbënte një urë natyrore midis Afrikës dhe Euroazisë.
Në atë kohë, zona ishte e banuar nga grupe të ndryshme njerëzish arkaikë. Banorët e parë nuk ishin njerëz modernë, por pjesëtarë të një linje shumë më të hershme evolutive.
Studiuesit i lidhin ata me të ashtuquajturin Kompleksi Acheulo-Yabrudian, një kulturë parahistorike që besohet se i përkiste paraardhësve të neandertalëve ose një specieje ende të paidentifikuar të njeriut arkaik.
Arkeologët kanë zbuluar se shpella ka qenë e banuar nga rreth 400 mijë deri në 250 mijë vjet më parë, në një periudhë kur rajoni përbënte një urë natyrore midis Afrikës dhe Euroazisë.
Në atë kohë, zona ishte e banuar nga grupe të ndryshme njerëzish arkaikë. Banorët e parë nuk ishin njerëz modernë, por pjesëtarë të një linje shumë më të hershme evolutive.
Studiuesit i lidhin ata me të ashtuquajturin Kompleksi Acheulo-Yabrudian, një kulturë parahistorike që besohet se i përkiste paraardhësve të neandertalëve ose një specieje ende të paidentifikuar të njeriut arkaik.
Vegla guri të sofistikuara dhe gjurmë të jetës së përditshme
Gjatë gërmimeve janë zbuluar një numër i madh veglash prej guri, përfshirë sopata dore, kruese dhe tehe të punuara me teknika shumë të avancuara për kohën.
Po ashtu janë gjetur eshtra drerësh, gazelash dhe kuajsh të egër, të cilat tregojnë se banorët e shpellës ishin gjuetarë të aftë.
Një tjetër element i rëndësishëm është prania e burimeve të ujit pranë vendbanimit, çka besohet se e bënte këtë zonë një vend ideal për komunitetet nomade.
Sipas arkeologut Kobi Vardi nga Autoriteti Izraelit i Antikiteteve, ky lokalitet ka një rëndësi të krahasueshme me sitin e njohur Nahal Me'arot, i cili është pjesë e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s për kontributin në studimin e evolucionit njerëzor.
Gjatë gërmimeve janë zbuluar një numër i madh veglash prej guri, përfshirë sopata dore, kruese dhe tehe të punuara me teknika shumë të avancuara për kohën.
Po ashtu janë gjetur eshtra drerësh, gazelash dhe kuajsh të egër, të cilat tregojnë se banorët e shpellës ishin gjuetarë të aftë.
Një tjetër element i rëndësishëm është prania e burimeve të ujit pranë vendbanimit, çka besohet se e bënte këtë zonë një vend ideal për komunitetet nomade.
Sipas arkeologut Kobi Vardi nga Autoriteti Izraelit i Antikiteteve, ky lokalitet ka një rëndësi të krahasueshme me sitin e njohur Nahal Me'arot, i cili është pjesë e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s për kontributin në studimin e evolucionit njerëzor.
Fillimet e kulturës njerëzore
Për studiuesit, rëndësia e këtij zbulimi shkon shumë përtej veglave prej guri dhe mbetjeve të kafshëve.
Sipas arkeologut Ron Shimelmitz nga Universiteti i Haifës, ndryshimet që ndodhën gjatë kësaj periudhe hodhën themelet e sjelljeve që më vonë do të karakterizonin neandertalët dhe njerëzit modernë.
Ata filluan të jetonin në grupe më të mëdha, të qëndronin më gjatë në të njëjtat vende dhe të përdornin zjarrin në mënyrë të rregullt për gatim, ngrohje dhe organizimin e jetës së përditshme.
Këto zhvillime konsiderohen si hapat e parë drejt krijimit të kulturës komplekse njerëzore që, mijëra vjet më vonë, do t'i mundësonte njeriut të përhapej në të gjithë globin dhe të bëhej specia dominuese në Tokë.
Sipas studiuesve, shpella pranë Haifës ofron një nga dëshmitë më të qarta se si nisi ky proces i gjatë i evolucionit kulturor, duke e bërë atë një prej zbulimeve më të rëndësishme të arkeologjisë parahistorike.
Për studiuesit, rëndësia e këtij zbulimi shkon shumë përtej veglave prej guri dhe mbetjeve të kafshëve.
Sipas arkeologut Ron Shimelmitz nga Universiteti i Haifës, ndryshimet që ndodhën gjatë kësaj periudhe hodhën themelet e sjelljeve që më vonë do të karakterizonin neandertalët dhe njerëzit modernë.
Ata filluan të jetonin në grupe më të mëdha, të qëndronin më gjatë në të njëjtat vende dhe të përdornin zjarrin në mënyrë të rregullt për gatim, ngrohje dhe organizimin e jetës së përditshme.
Këto zhvillime konsiderohen si hapat e parë drejt krijimit të kulturës komplekse njerëzore që, mijëra vjet më vonë, do t'i mundësonte njeriut të përhapej në të gjithë globin dhe të bëhej specia dominuese në Tokë.
Sipas studiuesve, shpella pranë Haifës ofron një nga dëshmitë më të qarta se si nisi ky proces i gjatë i evolucionit kulturor, duke e bërë atë një prej zbulimeve më të rëndësishme të arkeologjisë parahistorike.
Comments