Loja për 80 deputetë nis me një Kuvend të kontestuar
Kosova sot nuk fitoi institucione. Fitoi një tjetër raund të luftës për pushtet.
Në emër të funksionalizimit të shtetit, u bë gjithçka me nxitim. Në emër të parimeve u harruan parimet. Në emër të Kushtetutës u bë një interpretim politik i Kushtetutës. Dhe në emër të qytetarëve u zhvillua një lojë që duket se ka vetëm një objektiv: sa më shpejt të ndizet ora e zgjedhjeve.
Kjo nuk është më vetëm krizë institucionale.
Është një betejë për kalkulimin e radhës elektoral.
Vetëm para dy ditësh, Lëvizja Vetëvendosje nuk pranoi të votonte kandidatët e opozitës për nënkryetarë të Kuvendit me arsyetimin se ata nuk do ta votonin presidentin kur të vinte radha e zgjedhjes së tij.
Pra, mesazhi ishte i qartë: nëse nuk më garanton votën për presidentin, nuk ta jap votën për nënkryetar.
Një kusht politik mbi një proces institucional.
Por sot ndodhi mrekullia.
Ajo që dje ishte e papranueshme, sot u bë e pranueshme.
Ajo që dje konsiderohej pengesë për konstituimin e Kuvendit, sot papritmas nuk ishte më pengesë.
Parimi u zhduk sapo u bë i panevojshëm.
Dhe kjo është pjesa më e rrezikshme e gjithë kësaj historie.
Sepse në një demokraci serioze rregullat nuk ndërrohen sipas nevojës së ditës.
Kushtetuta nuk është gomë elastike që zgjatet kur të leverdis dhe shkurtohet kur të pengon.
Dje opozita ishte problemi. Sot opozita është e panevojshme.
PDK-ja tërhoqi kandidaten e saj për nënkryetare dhe e kontestoi konstituimin e Kuvendit pa zgjedhjen e të gjithë nënkryetarëve, duke paralajmëruar dërgimin e çështjes në Gjykatën Kushtetuese.
Edhe Aleanca ka paralajmëruar veprime juridike.
LDK-ja ishte e pranishme në konstituimin e Kuvendit, por nuk mori pjesë në zgjedhjen e Qeverisë.
PDK-ja dhe Aleanca bojkotuan.
Pra, kemi një Kuvend që nis punën me një pjesë të opozitës jashtë sallës dhe me një pjesë tjetër që refuzon të votojë Qeverinë.
Çfarë lloj "normaliteti institucional" është ky?
Një Kuvend i konstituuar në nxitim, një Qeveri e zgjedhur mes bojkotit opozitar dhe një kontest kushtetues që tashmë po troket në derën e Gjykatës Kushtetuese.
Nëse kjo quhet stabilitet, atëherë çfarë quhet krizë?
Por ndoshta kjo nuk është rastësi
Ndoshta këtu qëndron edhe arsyeja pse gjithçka duhej të bëhej sot.
Sepse sapo Kuvendi dhe Qeveria konsiderohen të krijuara, fillon të ecë ora për presidentin.
Dhe nëse dështon zgjedhja e presidentit brenda afateve kushtetuese, vendi mund të hyjë sërish në ciklin e zgjedhjeve.
Aty fillon loja e madhe.
Funddhjetori.
Mërgimtarët në Kosovë.
Festat.
Mobilizimi.
Zgjedhjet.
Dhe, mbi të gjitha, shpresa për një rezultat që do ta ndryshonte krejt raportin e forcave.
Këtu duket se qëndron basti i madh i Vetëvendosjes:
Të mos negociojë për një kompromis afatgjatë, por të provojë fatin edhe një herë në kutinë e votimit.
Dhe jo për të fituar thjesht zgjedhjet.
Por për të fituar aq shumë sa të mos ketë më nevojë për askënd.
80 deputetë.
Ky do të ishte jackpot-i politik.
Një pushtet që nuk ka nevojë të negociojë me askënd.
Një shumicë që nuk i kërkon llogari askujt.
Një qeveri që nuk varet nga një parti tjetër.
Një pushtet që do të mund të thoshte: "Ne kemi numrat, ju vetëm na ndiqni."
Por demokracia nuk është kjo.
Demokracia nuk është të fitosh aq shumë sa të mos kesh më nevojë për kundërshtarët.
Demokracia është të dish se edhe kur fiton, nuk ke marrë pronësinë mbi shtetin.
Mrekullia e 80-shit
Vetëvendosje mund të ketë një llogari politike.
Mund të shpresojë se një zgjedhje tjetër do t'i japë më shumë deputetë.
Mund të besojë se diaspora do të ndikojë në rezultat.
Mund të presë që qytetarët ta ndëshkojnë opozitën.
Por këtu lind pyetja:
A duhet Kosova të vihet përsëri në pikëpyetje institucionale vetëm për t'i dhënë një partie mundësinë të provojë nëse mund t'i afrohet pushtetit absolut?
Sepse qytetarët nuk votojnë për t'u bërë numra në kalkulatorët e partive.
Ata votojnë për institucione që funksionojnë.
Votojnë për një shtet që nuk mbahet peng nga ambiciet e askujt.
As të opozitës.
As të pozitës.
As të askujt.
Nëse Kushtetuta është shkelur, le të vendosë Kushtetuesja
Tani radha është e Gjykatës Kushtetuese.
Nëse kontestet dorëzohen, le të flasë Kushtetuta dhe jo propaganda.
Le të vendoset nëse Kuvendi është konstituuar në mënyrë të rregullt.
Le të sqarohet nëse zgjedhja e të gjithë nënkryetarëve është kusht për konstituim.
Le të sqarohet gjithçka.
Por një gjë duhet të jetë e qartë:
Askush nuk mund ta ndërtojë shtetin mbi parimin "çfarë më leverdis mua sot".
Sepse nëse ky bëhet standard, nesër edhe pala tjetër do të bëjë të njëjtën gjë.
Dhe atëherë Kushtetuta nuk do të jetë më rregull.
Do të bëhet armë.
Kosova nuk është pronë e askujt
Problemi më i madh nuk është vetëm se kush e fitoi sot betejën parlamentare.
Problemi është se politika kosovare po sillet sikur shteti të jetë një trofe që fitohet bashkë me zgjedhjet.
Sikur shumica parlamentare të ketë të drejtë të bëjë gjithçka.
Sikur opozita të jetë thjesht një pengesë që duhet anashkaluar.
Sikur kompromisi të jetë dobësi.
Sikur kontrolli institucional të jetë sabotim.
Dhe sikur një fitore prej 50, 60 apo 80 deputetësh t'i japë dikujt të drejtën morale të sillet sikur Kosova është bërë pronë e tij.
Jo.
80 deputetë nuk janë 80 pronarë të Kosovës.
Janë 80 përfaqësues të qytetarëve.
Dhe edhe 120 deputetë, nëse do të ishin të gjithë nga një parti, nuk do të kishin mandat të shkelin Kushtetutën.
Kjo është demokracia.
Kjo është ajo që duhet të kuptohet.
Nga "shteti i së drejtës" te "shteti i numrave"?
Nëse çdo veprim politik matet vetëm me numrin e deputetëve që mund të sigurohen në zgjedhjet e ardhshme, atëherë nuk kemi më politikë shtetformuese.
Kemi bixhoz elektoral me institucionet e Republikës.
Dhe sot Kosova duket se është futur pikërisht në këtë bixhoz.
Kuvendi u konstituua.
Qeveria u zgjodh.
Ora për presidentin filloi të ecë.
Opozita paralajmëron Gjykatën Kushtetuese.
Dhe mbi gjithë këtë ka një pyetje që askush nuk mund ta shmangë:
A u krijuan institucionet për ta shpëtuar Kosovën nga kriza, apo u krijuan për ta çuar Kosovën më shpejt drejt zgjedhjeve?
Nëse përgjigjja është kjo e dyta, atëherë kjo nuk është fitore institucionale.
Është vetëm një tjetër lëvizje në shah.
Dhe qytetarët e Kosovës nuk janë figura shahu.
Janë pronarët e vetëm legjitimë të këtij shteti.
Partitë vijnë e shkojnë.
Qeveritë bien e ngrihen.
Deputetët ndërrohen.
Por Republika mbetet.
Prandaj, kushdo që sot mendon se mund ta sakrifikojë funksionalitetin institucional për një fitore më të madhe nesër, duhet ta dijë një gjë:
Kosova nuk ka nevojë për një parti që të fitojë 80 deputetë. Kosova ka nevojë për institucione që respektojnë edhe një deputet të vetëm kur ai mbron Kushtetutën.
Përndryshe, 80 deputetë nuk janë mrekulli.
Janë vetëm 80 arsye më shumë për t'u frikësuar nga një pushtet që nuk ka më nevojë të dëgjojë askënd.
Comments