Evropa po përballet me një realitet të ri klimatik. Sipas të dhënave të Shërbimit Evropian për Ndryshimet Klimatike Copernicus, kontinenti po ngrohet pothuajse dy herë më shpejt se mesatarja globale, ndërsa valët ekstreme të të nxehtit po bëhen gjithnjë e më të shpeshta dhe më intensive.
Ndërsa temperatura mesatare globale është rritur me rreth 1.4 gradë Celsius krahasuar me periudhën para-industriale, në Evropë kjo rritje ka arritur në 2.4 gradë Celsius, duke e bërë kontinentin më të prekur nga ndryshimet klimatike.
Rekorde historike temperaturash
Ditët e fundit, disa vende evropiane kanë regjistruar temperatura rekord.
Në Francë u shënua dita më e nxehtë që nga fillimi i matjeve meteorologjike në vitin 1947. Në komunën Pissos temperatura arriti në 44.3 gradë Celsius, ndërsa Parisi regjistroi 40.9 gradë, rekordin më të lartë të muajit qershor.
Edhe Britania e Madhe përjetoi qershorin më të nxehtë në histori, me 36.1 gradë Celsius në Gosport, duke thyer rekordin e vitit 1957.
Ndërkohë, Spanja regjistroi fundin e qershorit më të nxehtë që nga fillimi i matjeve në vitin 1950.
Pasojat kanë qenë tragjike. Në Francë të paktën 48 persona humbën jetën duke u përpjekur të freskoheshin në ujë, ndërsa dy fëmijë të vegjël vdiqën pasi mbetën në automjete të mbinxehura. Në Spanjë u raportuan viktima nga goditja e nxehtësisë, ndërsa Italia vendosi 16 qytete, përfshirë Romën, Milanon dhe Firencen, në nivelin më të lartë të alarmit për vapën.
Pse Evropa po ngrohet kaq shpejt?
Sipas shkencëtarëve, disa faktorë po ndikojnë njëkohësisht.
Shkrirja e Arktikut
Arktiku po ngrohet shumë më shpejt se pjesa tjetër e planetit, me një rritje temperaturash prej rreth 3.2 gradësh Celsius.
Kur akulli dhe bora shkrihen, sipërfaqet e errëta të tokës dhe detit thithin më shumë rrezatim diellor, duke përshpejtuar edhe më shumë ngrohjen. Ky proces krijon një cikël që vetëushqehet.
Më pak borë, më shumë nxehtësi
Edhe në Evropë, mbulesa e borës po zvogëlohet. Vitin e kaluar sipërfaqja e mbuluar me borë ishte rreth një e treta më e vogël se mesatarja shumëvjeçare.
Si pasojë, toka thith më shumë nxehtësi, veçanërisht në Evropën Veriore dhe Lindore.
Ajri më i pastër, por më shumë rrezatim diellor
Paradoksalisht, përmirësimi i cilësisë së ajrit ka kontribuar pjesërisht në rritjen e temperaturave.
Reduktimi i ndotjes ka ulur sasinë e grimcave në atmosferë që dikur reflektonin një pjesë të rrezeve të diellit. Si rezultat, më shumë energji diellore arrin në sipërfaqen e tokës.
Shkencëtarët theksojnë se pastrimi i ajrit mbetet shumë i rëndësishëm për shëndetin e njerëzve, por ai nuk mund të zëvendësojë nevojën për uljen e emetimeve të gazeve serrë.
Valët e të nxehtit po zgjasin më shumë
Meteorologët shpjegojnë se valën aktuale të të nxehtit e ka shkaktuar një fenomen atmosferik i njohur si "Omega Block", një sistem i fuqishëm presioni të lartë që bllokon lëvizjen normale të masave ajrore.
Ky fenomen mban ajrin e nxehtë mbi të njëjtat zona për ditë ose javë të tëra, duke bërë që temperaturat të arrijnë deri në 18 gradë mbi normalen sezonale.
Një rol të rëndësishëm luan edhe ndryshimi i rrjedhës së avionit atmosferik (Jet Stream), i cili zakonisht sjell ajër më të freskët nga Atlantiku. Kur kjo rrjedhë dobësohet ose ndahet, nxehtësia mbetet e bllokuar mbi Evropë.
Çfarë pritet në të ardhmen?
Ekspertët janë pothuajse unanimë: valët ekstreme të të nxehtit do të bëhen më të shpeshta, më të gjata dhe më intensive si pasojë e ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga djegia e lëndëve fosile.
Në disa rajone të botës, temperaturat mund të arrijnë nivele ku organizmi i njeriut nuk do të jetë më në gjendje të ftohet përmes djersitjes, duke e bërë qëndrimin jashtë jashtëzakonisht të rrezikshëm.
Ndërkohë, Evropa tashmë po përballet me pasojat: mbyllje shkollash, ndërprerje të energjisë elektrike, kufizime në prodhimin e centraleve bërthamore dhe presion gjithnjë e më të madh mbi sistemet shëndetësore.
Shkencëtarët paralajmërojnë se ndryshimet klimatike nuk janë më një kërcënim i së ardhmes. Ato po ndodhin tani dhe Evropa është një nga rajonet që po i ndjen më fort pasojat.
Comments