Në Kosovë, në një ndejë familjare, në një kafene, në një mbledhje pune apo edhe në një odë, zakonisht dallohen shpejt ata që flasin shumë. Ata marrin fjalën, tregojnë histori, komentojnë zhvillimet e fundit dhe shpesh e mbajnë gjallë bisedën. Por ka edhe të tjerë që rrinë më të qetë, dëgjojnë dhe flasin vetëm kur mendojnë se kanë diçka për të thënë.
Për këta njerëz shpesh lindin menjëherë interpretime: „Është i turpshëm“, „është i mbyllur“, „nuk po interesohet“ apo edhe „nuk ka mendim“. Por heshtja nuk është domosdoshmërisht mungesë interesi. Ndonjëherë është mënyrë për të dëgjuar, për të analizuar dhe për të zgjedhur momentin e duhur për të folur.
Në Kosovë, ai që flet më shumë shpesh duket më i sigurt
Në kulturën tonë, të qenët i artikuluar dhe i gatshëm për ta marrë fjalën shpesh vlerësohet. Në një tavolinë me shokë, në një ndejë familjare ose në një mbledhje pune, personi që flet lirshëm dhe pa hezitim bie më shumë në sy.
Kjo është veçanërisht e dukshme edhe në debatet publike. Në televizion, në rrjete sociale apo në diskutime politike, zëri më i fortë dhe reagimi më i shpejtë shpesh marrin më shumë vëmendje. Por të flasësh më shumë nuk do të thotë domosdoshmërisht se ke argumentin më të mirë.
Dikush mund të flasë për dhjetë minuta dhe të mos sjellë asgjë të re, ndërsa një person tjetër mund të heshtë gjatë dhe pastaj të thotë një fjali që e ndryshon drejtimin e diskutimit.
Oda dhe kafeneja nuk janë vetëm vende për të folur
Në Kosovë, biseda ka qenë tradicionalisht pjesë e rëndësishme e jetës shoqërore. Në oda, në familje, në kafene apo në tubime të ndryshme, njerëzit diskutojnë për gjithçka: për familjen, punën, ekonominë, sportin, politikën dhe jetën e përditshme.
Në këto ambiente, ai që hesht mund të duket sikur është jashtë bisedës. Por shpesh ai thjesht po vëzhgon.
Mund të jetë duke menduar: Çfarë po thotë tjetri? A ka argument? A ia vlen të ndërhyj? A po përsëritet diçka që tashmë është thënë?
Kjo lloj heshtjeje nuk është boshllëk. Është një formë tjetër pjesëmarrjeje.
Në familje mund të ndodhë e njëjta gjë
Mendojmë për një drekë familjare në Kosovë. Në tavolinë mund të ketë disa persona që flasin vazhdimisht, ndërsa njëri prej tyre dëgjon dhe rrallë ndërhyn.
Më vonë, kur biseda zhvillohet me dy ose tre persona, i njëjti njeri mund të flasë lirshëm dhe gjatë.
Kjo tregon se problemi nuk është domosdoshmërisht te personi. Rëndësi ka edhe ambienti.
Një grup i madh ka më shumë zëra, më shumë ndërprerje dhe më pak hapësirë për secilin. Në një grup të vogël, njeriu mund të ndihet më i dëgjuar dhe të shprehet më lehtë.
Edhe në vendin e punës mund të humbin zëra të rëndësishëm
Kjo bëhet më serioze kur kalojmë nga kafeneja apo ndeja te vendi i punës. Në një mbledhje, për shembull, personi që flet vazhdimisht mund të krijojë përshtypjen se është më aktiv, më i sigurt ose më i përfshirë.
Ndërkohë, një koleg që dëgjon me kujdes mund të ketë një vërejtje shumë të rëndësishme, por të mos gjejë momentin për ta thënë.
Prandaj, sidomos në institucione, kompani dhe organizata, nuk mjafton të dëgjojmë vetëm ata që flasin më shumë. Duhet t'u krijohet hapësirë edhe atyre që mendojnë para se të flasin.
Të jesh i heshtur nuk do të thotë të jesh i dobët
Në një shoqëri ku shpesh vlerësohet ai që „e merr fjalën“ dhe di ta mbajë vëmendjen e të tjerëve, njerëzit e qetë mund të nënvlerësohen.
Por qetësia nuk është domosdoshmërisht pasiguri. Dhe të mendosh para se të flasësh nuk është mungesë guximi.
Sigurisht, edhe heshtja ka kufijtë e saj. Nëse një person ka diçka të rëndësishme për të thënë, por vazhdimisht hesht, edhe mendimi i tij mund të humbasë. Prandaj sfida nuk është të flasim më shumë apo të heshtim më shumë, por të dimë kur duhet të bëjmë njërën dhe kur tjetrën.
Në fund, një shoqëri e shëndetshme ka nevojë jo vetëm për njerëz që dinë të flasin, por edhe për njerëz që dinë të dëgjojnë.
Në Kosovë, ku debatet familjare, shoqërore dhe publike shpesh janë të gjalla dhe intensive, ndoshta duhet të mësojmë të mos e masim vlerën e një personi me numrin e fjalëve që thotë.
Sepse jo gjithmonë ai që flet më shumë ka më shumë për të thënë. Ndonjëherë, njeriu që ka heshtur gjatë është pikërisht ai që e ka dëgjuar më mirë të gjithë bisedën.
Comments